Âşık Paşa’nın Oğuzcası Üzerine

Çalışmada, genel tarama yöntemlerinden doküman analizi yöntemi ile Âşık Paşa’nın Garib-nâme’sinde tespit edilen Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait karakteristik ses ve şekil özellikleri incelenecektir. Âşık Paşa’nın Anadolu sahasında bir yazı dilinin oluşmasındaki etkileri Eski Anadolu Türkçesi dönemine özgü kabul edilen özellikler temelinde ortaya konulacak, Türk dilinin Anadolu’da gelişimindeki katkısı açıklanacaktır. Anadolu’da bir yazı dilinin oluşmasında Mevlâna, Ahmed Fakih, Şeyyad Hamza, Yunus Emre, Sultan Veled, Hoca Dehhâni, Gülşehrî, Hoca Mesud, Ahmedî ve Nesimî gibi şahsiyetlerle beraber önemli bir yeri olan Âşık Paşa’nın ve onun on binden fazla beyitten oluşan mesnevisinin ses ve şekil özellikleri bakımından döneme ışık tutacağı açıktır. Halkı dinî ve tasavvufi olarak yetiştirirken Türk dilini kullanmadaki hassasiyetini beyitlerinde dile getiren Âşık Paşa, Hakk’ı ve hakikati “Türk dilinde” anlattığını özellikle dile getirir. Bu bakımdan edebî değerinin yanında temel bir yazı felsefesine sahip olan Garib-nâme’nin ve onun gramer şekillerinin Türk diline önem veren bir yazarın kaleminden çıktığı açıktır. Bu da yazarın ve bu önemli eserinin Oğuzca ses ve şekil özelliklerine en doğru şekilde kaynaklık edeceğini gösterir. Bu çalışma ile Âşık Paşa’nın Garib-nâme’sinde tespit edilecek Oğuz diline ait ses ve şekil özellikleri, dönem yazı dili üzerine önemli veriler ortaya koyacaktır.