BİR TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN VE BELEDİYE ÇALIŞANLARININ ZOONOZLARLA İLGİLİ BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARI

Giriş ve Amaç: Omurgalı hayvanlardan insanlara, insanlardan da hayvanlara geçen zoonotik hastalıklar halk sağlığını tehdit ederler ve sağlık hizmeti çalışanlarında mesleki risk oluşturmaktadırlar. Hekim adaylarının ve hayvan sağlığı alanında çalışanların zoonotik hastalıklarla ilgili doğru bilgi, tutum ve davranışlara sahip olması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı; bir Tıp Fakültesi 5 ve 6. Sınıf öğrencilerinin ve bir belediye çalışanlarının zoonozlarla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının saptanmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.10.2018 ve 31.07.2019 tarihleri arasında yürütülmüş tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini bir Tıp Fakültesi 5 ve 6. Sınıf öğrencileri ve bir belediyenin[1] veteriner işleri çalışanları oluşturmaktadır. Öğrenciler 1000 kişi ve belediye çalışanları 437 kişidir. Bu evrenden örnek belirlemek için OpenEpi programı kullanılmış, %95 güven aralığında, ±%5 hata ile çalışmanın gücü %80, iki grup arasındaki bilgi düzeyi farkı % 15 olacağı varsayılarak, 271 öğrenci ve 136 belediye çalışanı ile görüşülmesi hedeflenmiştir. Anketler gözlem altında yanıtlama yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışma için Klinik Araştırmalar Etik Kurul İzni alınmıştır. Bulgular: Beşinci sınıf öğrencilerinin %35i, altıncı sınıf öğrencilerinin %35,4ü, belediye çalışanlarının %23,1i hayvanlarla riskli temas öyküsü olduğunu bildirdi. Beşinci sınıf öğrencilerinin %99,3ü, altıncı sınıf öğrencilerinin tamamı, belediye çalışanlarının %92,6sı hayvanlardan insanlara hastalık bulaşabileceğini bilirken, beşinci sınıf öğrencilerinin %77,7si, altıncı sınıf öğrencilerinin %81,9u, belediye çalışanlarının %26,5i insanlardan hayvanlara hastalık bulaşabileceğini biliyordu. Beşinci sınıfların %21,3ü, altıncı sınıfların %21,5i, belediye çalışanlarının %40,9u o güne kadar kuduz aşısı yaptırmıştı; beşinci sınıfların %77,5i, altıncı sınıfların %82,5i, belediye çalışanlarının %23,8i tüberküloz aşısı yaptırdığını; beşinci sınıfların %91,3ü, altıncı sınıfların %78,5i, belediye çalışanlarının %86sı tetanoz aşısı yaptırdığını; beşinci sınıfların %3,6sı, altıncı sınıfların %3,5i, Belediye çalışanlarının %3,1i sarı humma aşısı yaptırdıklarını bildirdi. Beşinci sınıfların %12,2sinin, altıncı sınıfların %15,3ünün, belediye çalışanlarının %8,1inin çevresinde zoonoz geçiren olmuştu. Beşinci sınıf öğrencilerinin %87,1i, altıncı sınıf öğrencilerinin %85,5i, belediye çalışanlarının % 55,5i zoonotik hastalıklarla mücadele için evcil hayvanların yok edilmesini doğru bulmazken, sırasıyla yaban hayvanlarla evcil hayvanların ilişkisinin kesilmesinin zoonotik hastalıklarla mücadelede etkili olduğunu bildirenler %79, %91,7 ve %67,2 idi. Mesleki uygulamada karşılaştıkları zoonozlar bruselloz, şarbon, tüberküloz, toksoplazmoz, kuduz şüphesi, kuş gribi ve Kırım Kongo kanamalı ateşi idi. Sonuç ve Öneriler: Zoonozlar konusunda araştırma grubu bilgi düzeyleri %25-%99 arasındadır; hem öğrenci grubunun, hem de belediye çalışanlarının bu konuda eğitime ihtiyaçları vardır.