Kentiçi Kavşakların Mikrosimülasyon Yöntemiyle Modellenmesi: Erzurum İli Örneği

Gelişen teknolojiye bağlı olarak dünya genelinde olduğu gibi Erzurum il merkezinde de araç sayısında artış meydana gelmiş ve Erzurum kent içi ana arter ve ana arterleri üzerinde bulunan kavşaklarda trafik hacminin artmasına sebep olmuştur. Erzurum’da son beş yılda motorlu taşıt sayısı 16.762 artarak 119.108’e ulaşmıştır. Artan trafik hacmi özellikle şehrin en merkezi kavşağı konumunda olan Tebrizkapı Kavşağı’nı etkilemiştir. Tebrizkapı Kavşağı kentin en işlek merkezi olan Cumhuriyet Caddesi, Karskapı Caddesi ve en önemli alışveriş merkezlerinden biri olan Taş Mağazalar Caddesi arasında kaldığından özellikle sabah mesai başlangıç saatleri ve akşam mesai bitim saatlerinde ciddi trafik yoğunluklarına maruz kalmaktadır. Sayım sonuçları doğrultusunda Tebrizkapı Kavşağı’nda sabah zirve saati 07:45 ile 08:45 ve akşam zirve saati 16:45 ile 17:45 arasında olduğu belirlenmiş ve simülasyon yapılırken yoğunluk olan zirve saatlerin trafik hacimleri alınmıştır. Bu çalışmada, AIMSUN yazılımı kullanılarak Tebrizkapı Kavşağı’nın mevcut durum ve farklı kavşak tipleri ile tasarımları Mikrosimülasyon ile simüle edilmiştir. Üretilen modellerin doğruluğunu ölçmek için trafik hacimleri üzerinde doğrulama testi olarak kullanılan GEH (Geoffrey E. Havers) formülünden faydalanılmıştır. Mevcut durumdaki gecikme süresi 41,10 saniye ve bekleme süresi 26,85 saniye olarak bulunmuştur. Mevcut durumdaki kavşak tipi değiştirilerek Modern Dönel Kavşak ve Farklı Düzey Kavşak tasarlanarak simülasyonları yapılmıştır. Yeni yapılan tasarımların gecikme süreleri Modern Dönel kavşak için 9,21 saniye, Farklı Düzey Kavşak için 5,03 saniye, bekleme süreleri ise Modern Dönel Kavşak için 1,66 saniye ve Farklı Düzey Kavşak için 1,20 saniye olarak bulunmuştur. Simülasyonlar sonucunda gecikme süresi ve bekleme süresi faktörleri dikkate alınarak en uygun kavşak tipi Farklı Düzey Kavşak olarak bulunmasına rağmen yapım maliyetinin çok yüksek olmasından dolayı Modern Dönel Kavşak yapılması en uygun seçim olarak belirlenmiştir.